مىگردد و انسان‌ها در برنامه‌ريزى و شكل‌گيرى كارهايشان دچار سردرگمى مىشوند . اين قانون طبيعى دنياست كه هر انسانى ستم‌پيشه باشد بنيان خود را سست كرده است و وسيلهء شكست خود را فراهم مىسازد . اميرمؤمنان على عليه السلام سرانجامِ چنين كسى را اين گونه بيان مىفرمايد : مَنْ جارَ فى سُلْطانِهِ وَ اكْثَرَ عُدْوانَهُ ، هَدَمَ اللَّهُ بُنْيانَهُ وَ هَدَّ أَرْكانَه . « 1 » هر كه در سلطنت خود ستم كند و دشمنى خود را بسيار سازد ، خداوند پايه و ريشهء او را ويران نمايد . 33 - اسراف در قرآن مجيد از صفات ممتاز عباد الرحمن عدالت خواهى و دورى از هر گونه زياده‌روى و كوتاهى در امور زندگى ، به ويژه مسائل مالى است . انفاق و بخشش يكى از وظايف اخلاقى هر مسلمان است كه بايد بدون اسراف و بخل باشد . و انحراف هر يك از آنها سبب ناميزان شدن تعادل روحى انسان مىشود . خداوند متعال در وصف حال بندگان خاص خود مىفرمايد : وَ الَّذِينَ إِذَآ أَنفَقُواْ لَمْ يُسْرِفُواْ وَ لَمْ يَقْتُرُواْ وَ كَانَ بَيْنَ ذَ لِكَ قَوَامًا » « 2 » و آنان كه وقتى انفاق مىكنند ، نه از حدّ معمول [ و متعارف ] مىگذرند و نه تنگ مىگيرند ، و [ انفاقشان ] همواره ميان اين دو در حدّ اعتدال است . در تفسير اسراف و اقتار كه نقطهء مقابل يكديگرند ، نكته‌هاى بسيارى بيان شده است ولى منظور كلى اين است :

--> ( 1 ) - غرر الحكم : 346 ، حديث 7977 . ( 2 ) - فرقان ( 25 ) : 67 .